Cafe Açmak İçin Gerekli Belgeler 2026: Adım Adım Sıra

Cafe açmak için gerekli belgeler şunlardır: vergi kaydı (şahıs ya da limited), esnaf odası veya ticaret sicili kaydı, belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı, tarım müdürlüğünden gıda işletme kayıt belgesi, SGK işyeri tescili ve yazarkasa (ÖKC) kurulumu. Alkol veya nargile sunacaksanız ayrı izin gerekir. Evrak listesi belediyeye göre değişir. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.

Kısaca

• Sıra şöyledir: yer ve kullanım izni, vergi kaydı, oda/sicil, belediye ruhsatı, gıda kaydı, SGK, yazarkasa. Ruhsattan önce açılış yapılamaz.
• Gıda işletme kaydı için ruhsattan sonra otuz gün, yazarkasa için işe başlamadan itibaren otuz gün süre vardır.
• Ustalık belgesi her cafe için aranmaz; yemek pişiriyorsanız ve belediye isterse çalışanlarınızdan birinde bulunması gerekebilir.
• Alkol ve nargile, işyeri ruhsatından sonra ayrı bir belge ister ve her cafe bunu alamaz.

Cafe açmak için hangi belgeler gerekli?

Cafe açmak için gerekli belgelerin çekirdeği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile bu ruhsatın dayanağı olan kayıtlardır. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi, yetkili idareden usulüne uygun ruhsat alınmadan işyerinin açılamayacağını ve çalıştırılamayacağını söyler (Resmî Gazete, 10 Ağustos 2005). Yönetmelik sonradan değişti; son değişiklik 11 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de, 33104 sayılı sayıda yayımlandı (Alomaliye).

Cafe açma adımları: doğru sıra nedir?

Doğru sıra, bir belgenin diğerinin ön koşulu olmasından gelir. Belediye ruhsat başvurusunda vergi levhası ve sicil kaydı ister; gıda işletme kaydı ruhsatı arar; yazarkasa ve SGK açılış gününe yetişmelidir. Aşağıdaki sıra bu bağımlılıkları izler.

1. Yeri ve tapudaki niteliğini kontrol edin

Kira sözleşmesi imzalamadan önce tapudaki niteliğe bakın. Yönetmelik, tapuda mesken görünen bağımsız bölümlerde lokanta, pastane gibi gıda ve beslenme yerleri açılması için kat maliklerinin oybirliğiyle karar almasını arar. Tapuda iş yeri olarak görünen yerde bu şart yoktur (madde 5/b, yönetmeliğin yayımlandığı metin). "Apartman sakinlerinin izni gerekir mi?" sorusunun cevabı budur. Güncel metni belediyenizden teyit edin.

2. Şirket türünü seçip vergi kaydını açın

Şahıs işletmesi kuruyorsanız işe başlamayı işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde vergi dairesine bildirirsiniz. Bildirimi kendiniz, avukatınız ya da yetkili mali müşaviriniz yapabilir; İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden vergi dairesine gitmeden de yapılabilir (GİB sunumu). Limited şirkette ticaret sicilinde tescil yapılınca veriler vergi dairesine elektronik aktarılır ve ayrıca işe başlama bildirimi gerekmez (aynı kaynak).

3. Esnaf odası veya ticaret sicili kaydını yaptırın

Belediye ruhsat dosyasında oda veya sicil kaydı istenir; örneğin Esmekaya Belediyesi'nin listesinde ticaret sicil kaydı bulunur (Esmekaya Belediyesi). Şahıs işletmesinin esnaf mı tacir mi sayılacağı faaliyetine ve defter tutma usulüne bağlıdır; bunu mali müşaviriniz ve bağlı olacağınız oda belirler (Ticaret Bakanlığı esnaf SSS). Limited şirket her durumda ticaret siciline tescil edilir.

4. Belediyeye ruhsat başvurusu yapın

İşyerini düzenledikten sonra belediyenin ruhsat birimine başvuru ve beyan formuyla gidersiniz. Yönetmeliğin yayımlandığı metnine göre sıhhî işyerlerinde başvuru uygunsa ruhsat aynı gün verilir, ruhsat tarihinden itibaren bir ay içinde işyeri kontrol edilir ve eksik varsa bir defaya mahsus 15 gün süre tanınır (madde 12 ve 13). Ruhsat işyerinde herkesin görebileceği şekilde asılır (madde 11). Belge listesi belediyeden belediyeye değişir; aşağıda örnek bir liste vardır.

5. Gıda işletme kaydını yaptırın

Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 5. maddesine göre perakende ve toplu tüketim işletmecileri işyeri ruhsatını aldıktan sonra en geç otuz gün içinde yetkili mercie (il veya ilçe tarım müdürlüğü) başvurur. Başvuru on beş iş günü içinde incelenir ve uygunsa işletme kayıt belgesi düzenlenir. Başvuruda kullanılan form "Kayıt başvuru ve beyannamesi"dir (Tarım ve Orman Bakanlığı; yönetmelik metni). Ticaret unvanı, adres veya faaliyet konusu değişirse belge geçerliliğini yitirir; ruhsat iptal edilirse kayıt belgesi de kendiliğinden sona erer (madde 6 ve 13).

6. SGK işyeri tescilini yapın

Çalışan alacaksanız işyerini SGK'ya bildirmeniz gerekir. e-Devlet'te SGK-Kimlik Doğrulama Hizmetleri altındaki "İşyeri Bildirgesi" menüsünden tescil ekranına girilir (SGK kullanma kılavuzu). İşe giriş bildirgesi kural olarak sigortalılık başlangıcından önce verilmelidir (Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu).

7. Yazarkasayı kurdurun

Ayrıntısı aşağıdaki yazarkasa bölümündedir.

8. Tabelayı asın

Tabela için hem belediyenin kendi tabela düzenlemesi hem de ilan ve reklam vergisi gündeme gelir. İlan ve reklam vergisi 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 12 ila 16. maddelerinde düzenlenmiştir (Hukukçular Evi özeti). Ölçü, ışıklı olup olmaması ve tarife belediyeye göre değişir; belediyenize sorun.

Belediye ruhsat dosyasında hangi evraklar istenir?

Belediye ruhsat dosyasında istenen evrak, belediyeye göre değişir. Esmekaya Belediyesi'nin listesi şahıs işletmesi için şunları sayar: başvuru formu, borcu olmadığına dair yazı, vergi levhası, tapu veya kira sözleşmesi, yapı kullanma izni, ticaret sicil kaydı, her 60 m² için bir yangın tüpü faturası, işletmeci ve çalışanlar için nüfus kayıt örneği, adli sicil kaydı ve bulaşıcı hastalığı olmadığına dair sağlık raporu. Alkol satılacaksa Fen İşleri'nden alınan mesafe krokisi de istenir (Esmekaya Belediyesi). Şirketlerde bunlara ana sözleşme, ortakların adli sicil kaydı ve gerekiyorsa mesul müdür belgeleri eklenir (aynı kaynak). Başka bir belediyede liste farklı olabilir. Yönetmelik, ruhsat başvurusunda yönetmelikte belirtilenler dışında belge istenemeyeceğini de söyler (madde 12), ama "belirtilenler" kapsamını belediyenin ruhsat birimi yorumlar.

Cafe açmak için ustalık belgesi gerekli mi?

Ustalık belgesi, her cafe için ayrı bir kanuni zorunluluk olarak görünmez; ancak yemek pişiren işyerlerinde belediye çalışanlardan birinde bu belgeyi isteyebilir. Yönetmeliğin yayımlandığı metninde ustalık belgesi şartı birinci sınıf lokantalar için yazılıdır: ustalık belgesine sahip en az iki aşçı. "Ayakta yemek yenilen yerler, kafeterya, yemeği pakette satan yerler" için aynı şart yazılmamıştır, bu gruba mutfak bölümleri ve aspiratör gibi koşullar konmuştur (EK-1, D bendi, metin).

Uygulamada durum belediyeye göre farklıdır. Esmekaya listesi "ustalık belgesi kendinizde yoksa çalıştırdığınız elemanlardan en az birinde olmalı" der ve "restoran" ile "patiseri"yi ustalık belgesi gerektiren dallar arasında sayar, kafe ve kafeterya için ayrı bir madde yoktur (Esmekaya). Türkiye Lokantacılar ve Pastacılar Federasyonu Başkanı bir haberde, İçişleri Bakanlığı'ndan gelen bir yazıya dayanarak lokanta açanlardan ustalık belgesi istendiğini anlatır; haberde kafe geçmez (TRT Haber). Belgeyi MEB'e bağlı Mesleki Eğitim Merkezi mezunları alır ve bu belgeyle kendi işyerlerini açabilir (MEB).

Pratik yol: sadece kahve, içecek ve hazır tatlı sunacaksanız belediyenin ruhsat biriminden "kafe için ustalık belgesi isteniyor mu?" diye yazılı cevap isteyin. Mutfakta yemek pişirecekseniz, ruhsat dosyasına ustalık belgeli bir aşçının belgelerini koymak ret riskini azaltır.

İtfaiye raporu ve yangın tedbiri gerekir mi?

İtfaiye raporu her cafe için zorunlu değildir; zorunluluk işyerinin türüne ve çalışan sayısına bağlıdır. Yönetmelik, umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, otuzdan fazla çalışanın bulunduğu işyerleri ve birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu iş hanı, çarşı gibi yerler için itfaiye raporu ister; diğer işyerlerinde "yangına karşı gerekli tedbirlerin alınmış olması" yeterlidir (madde 5/g, metin). Belediyeler tedbirleri kendi listelerine yazar; Esmekaya Belediyesi'nin listesinde her 60 m² için bir yangın tüpü faturası istenir (Esmekaya). İçkili cafe, 2025 değişikliğinde eklenen listeye göre "umuma açık istirahat ve eğlence yeri" sayılır (Alomaliye); bu grupta yukarıdaki hüküm gereği itfaiye raporu aranır. Bina yönetim planında ve yapı kullanma izninde yangın şartı varsa belediye ona da bakar.

Alkol veya nargile servis edecekseniz ne gerekir?

Alkol ve nargile, standart cafe ruhsatından ayrı, ek izne tabidir ve her cafe bu izinleri alamaz.

Alkol. 2023 tarihli değişiklikle "Kurum" Tarım ve Orman Bakanlığı olarak tanımlandı; eski kaynaklarda TAPDK geçer (Alomaliye). Aynı değişiklik; kahvehane, kıraathane, pastane ile yurt, sağlık ve eğitim kurumlarında alkollü içki satışını veya sunumunu yasakladı, açık alkollü içki satılan yerlerin içindeki bağımsız olmayan bölümlere satış belgesi verilmesini engelledi ve merkez işletme için işyeri açma ve çalışma ruhsatı şartını getirdi. Satış belgesi süre uzatımı her yıl Ocak-Mart arasında yapılır (Resmî Gazete, 20.09.2023, 32315). Yönetmeliğin ruhsat metni de meyhane, bar, kahvehane gibi yerlerin okul ve ilk ile orta öğretim yurtlarına kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunmasını ister (metin). İçkili yerler 2025 değişikliğiyle "umuma açık istirahat ve eğlence yeri" listesinde yer aldı (Alomaliye).

Nargile. Nargile sunacaksanız ruhsata ek olarak Nargilelik Tütün Mamulü Sunum Uygunluk Belgesi gerekir. Tebliğe göre işyeri ruhsatının düzenlenmesinden sonra otuz gün içinde başvurulur; işyerinin 2009/13 sayılı Başbakanlık Genelgesi'ndeki "kapalı alan" tanımına girmeyen bir alanı olmalı ve okul, dershane, öğrenci yurdundan kapıdan kapıya en az yüz metre uzakta bulunmalıdır (Tebliğ, RG 19.02.2013, 28564). Tebliğ 2013 tarihlidir; belgeyi bugün hangi kurumun verdiğini il müdürlüğünden teyit edin. Onsekiz yaşını doldurmamış kişilere nargile sunulamaz (Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi Hakkında Kanun). Kahvehane ve açıkta nargile sunulan yerler de 2025 değişikliğindeki "umuma açık yer" listesinde sayılır (Alomaliye).

Yazarkasa (ÖKC) zorunlu mu, e-fatura nerede devreye girer?

Yazarkasa, fatura verme zorunluluğu bulunmayan perakende satış ve hizmetlerde birinci ve ikinci sınıf tüccarlar için zorunludur; fatura düzenlemediğiniz perakende satışlarda kafe de bu kapsamdadır. Yeni nesil ödeme kaydedici cihaz (YN ÖKC) kullanmaya işe başlama tarihinden itibaren 30 gün içinde başlanır, en az bir banka veya ödeme kuruluşuyla üye iş yeri anlaşması yapılıp kartla ödeme de sunulur (GİB YN ÖKC Rehberi; ynokc.gib.gov.tr). Cihazı yetkili servis aktive eder. Rehber, restoran ve lokantalarda satış programlarının ve harici POS cihazlarının YN ÖKC ile entegre ve uyumlu kullanılmasını zorunlu tutar (aynı rehber, restoran ve lokanta sorusu).

FuLoop Cafe sitesindeki e-Fatura ve yazarkasa sayfasına göre kasa, Token ve Beko X30TR yazarkasalara sepeti gönderir; fiş numarası, Z numarası ve ödeme dağılımı kasaya yazılır. Aynı sayfa faturalı kapanışta e-Arşiv veya e-Fatura düzenleyip eLogo'ya gönderme akışını anlatır; ÖKC özelliği varsayılan olarak kapalıdır ve ayarlardan açılır. Cihaz ve yazıcı tarafı için donanım sayfasına, kasanın genel çerçevesi için FuLoop Cafe sayfasına, yazılım seçimi için adisyon programı nasıl seçilir yazısına bakabilirsiniz. Adisyon veya mutfak fişi basan termal yazıcı yazarkasanın yerine geçmez; mali fiş cihazdan çıkar. Hangi cihazın sizin satış şeklinize uyduğunu mali müşaviriniz ve yetkili servisle netleştirin. Rakam ve limitler her yıl güncellendiği için GİB duyurularına bakın.

MESEM öğrencisi ve çalışan: nelere dikkat edilir?

MESEM öğrencisi çalıştırmak istiyorsanız işletmede "Usta Öğreticilik Belgesi" olan bir usta bulunması gerekir; öğrenci haftada bir gün okulda, dört gün işletmede eğitim alır. MEB'in anlatımına göre dokuzuncu, onuncu ve on birinci sınıf öğrencilerine asgari ücretin en az %30'u, 12. sınıf öğrencilerine en az yarısı ödenir (MEB). Güncel ücret ve sigorta düzenini işletmenin bağlanacağı Mesleki Eğitim Merkezi'nden öğrenin. Çalışanlar için belediye genellikle nüfus kaydı, adli sicil ve sağlık raporu ister (Esmekaya listesi). SGK bildirimi her çalışan için ayrı yapılır.

Cafe açarken sık yapılan hatalar

• Ruhsattan önce açılış. Yönetmelik ruhsatsız açılış ve çalışmayı yasaklar (madde 6). Ruhsat tarihinden itibaren bir ay içinde belediye kontrol yapar.
• Tapu niteliğine bakmamak. Mesken görünen bağımsız bölümde cafe için kat malikleri oybirliği gerekir (madde 5/b). Kira sözleşmesinden sonra öğrenilen bu şart, kira ve depozito kaybı demektir.
• Gıda kaydını atlamak. Ruhsattan sonra otuz gün süre vardır; adres veya unvan değişince belge geçersiz olur.
• Devir alırken ruhsatı yenilememek. Faaliyet konusu ve adres aynı kalsa bile devralan başvurusuyla yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenir ve yenileme için üç ay içinde başvurulur (madde 8). Süre geçerse ruhsat iptal edilebilir.
• Faaliyeti yanlış tanımlamak. Kafede kendi pastanızı veya böreğinizi üretecekseniz, İçişleri Bakanlığı'nın bir yazısına göre pasta, börek gibi unlu mamuller üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler listesinde ayrı bir faaliyettir (Lexpera). Ana ve tali faaliyeti ruhsatta belediyeyle netleştirin (madde 10).
• Alkol için pastane veya kahvehane ruhsatı almak. 2023 değişikliği bu işyerlerinde alkollü içki satışını yasaklıyor (Alomaliye).
• Yazarkasayı son güne bırakmak. Süre işe başlamadan itibaren işler; aktivasyon bir servis randevusu ister (GİB rehberi).
• Belediye listesini internetteki genel listeye göre hazırlamak. Evrak ve şartlar belediyeye göre değişir; önce ruhsat biriminden güncel liste alın.